1. Czym jest ból?

wg. Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu w roku 1979 ból zdefiniowano następująco:
Ból jako nieprzyjemne doznanie czuciowe i emocjonalne związane z rzeczywistym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek.

2. Rodzaje bólu

Polskie Towarzystwo Badania Bólu zrzesza mnóstwo znakomitych naukowców lekarzy, którzy pochylili się nad tak ciężkim tematem jakim jest cierpienie i ból, który może być wywołany nie tylko przez choroby, ale również może towarzyszyć procesowi leczenia i rozmaitym procedurom medycznym.

Rozpoczęto więc badania nad tym zjawiskiem i podjęto próbę usystematyzowania bólu i jego leczenia. Zbadano patomechanizm powstawania bólu i ze względu nań podzielono ból na somatyczny i psychogenny:

• somatyczny, to ból umiejscowiony w ciele, który powstał na skutek bodźca uszkadzającego tkanki ( czynnika fizycznego, typu promieniowanie jonizujące, niedokrwienie, niedotlenienie oraz inne czynniki mechaniczne, czy termiczne).
• psychogenny, to ból zadany przez bodźce psychiczne, które są odbierane jako cios zadany w integralną całość jednostki jaką jest człowiek.

Niestety medycyna zajmuje się głównie leczeniem bólu somatycznego, jest to leczenie objawowe, nakierowane na likwidację objawu, co ma na celu przynieść ulgę, oraz zmniejszyć dolegliwości. Tu bardzo dużą rolę spełnia Anestezjologia – dziedzina medyczna zajmująca się znieczuleniem (anestezją).

Choć również terapie manualne, rehabilitacyjne spełniają swoją funkcję przeciwbólową.

W grupie bólów somatycznych wyróżniamy:

• ból receptorowy – jest efektem podrażnienia zakończeń nerwowych(tzw.  receptorów) układu nocyceptywnego (nerwowego):
• somatyczny – umiejscowiony, dobrze odgraniczony, punktowy, w danym miejscu zadziałania bodźca
• trzewny – dotyczy całego narządu wewnętrznego, jest rozlany, głęboki, trudny do zlokalizowania, typu: ucisku, przeszywania, skurczu,
• ból niereceptorowy (neuropatyczny) związany z podrażnieniem, lub uszkodzeniem struktury obwodowego lub ośrodkowego układu nerwowego. Jest on zlokalizowany i ograniczony do danego obszaru unerwionego przez dany nerw. Przykładem są następujące wrażenia czuciowe: gwałtowne bóle kłujace, przeszywające, strzelające, jak „rażenie prądem”.

Leczenie tylko objawowe to między innymi farmakoterapia: leki stricte przeciwbólowe i przeciwdrgawkowe w zależności od rodzaju bólu.

3. Rola bólu

W zrozumieniu patomechanizmu bólu bardzo ważne jest uzmysłowić sobie jaką rolę w życiu człowieka pełni ból, czy jest on potrzebny. Okazuje się, że jest on swoistym sygnałem ze strony organizmu ostrzegającym przed dalszą destrukcją ciała. W związku z tym, jest on jednym z mechanizmów obronnych organizmu i nie należy go zwalczać i ignorować, tylko rozpatrzyć, co chce nam przez to powiedzieć.

Wszystkie rodzaje bólu oprócz bólu związanego z uszkodzeniem mechanicznym tkanek, czy to celowym, czy niezamierzonym, to ból samoistny, który ostrzega nas o niekorzystnym oddziaływaniu ze strony środowiska w którym żyjemy.

Przykładem tu mogą być:

• ból głowy
• ból kręgosłupa
• ból różnych części ciała
• ale również ból niezsomatyzowany (nieucieleśniony), istniejący tylko w sferze psychicznej – przykładowo może to być depresja, lub inne stany psychiki, które skłaniają do nadużywania alkoholu i  narkotyków.

4. Postępowanie lecznicze

Zależne od rodzaju bólu. Istotą właściwego leczenia jest holistyczne podejście do problemu zdrowotnego pacjenta, gdyż to warunkuje efektywność danego leczenia.